Jeneratör ve Kesintisiz Güç

Elektrik kesintisi bir konutta rahatsızlık, bir işletmede maliyettir. Soğuk hava deposu olan bir markette kesinti ürün kaybı, bir üretim tesisinde duran hat, bir otelde ise doğrudan misafir şikâyeti demektir. Yedek güç sistemi bu maliyeti önlemek için kurulur; ancak yanlış kurulduğunda kendisi de risk üretir.

Önce şu soru: neyi ayakta tutmak istiyorsunuz?

En sık yapılan hata, tesisin tamamını besleyecek büyüklükte jeneratör almaktır. Oysa kesinti sırasında aydınlatmanın tamamının, tüm prizlerin ve tüm klimaların çalışması gerekmez. Kritik yük analizi yaparak “kesinti olduğunda mutlaka çalışması gerekenler” listesi çıkarıyoruz: soğutma, kasa ve bilgi sistemleri, güvenlik, asansör, acil aydınlatma, üretimde kritik hatlar. Bu ayrım, çoğu tesiste jeneratör gücünü ve dolayısıyla yatırım maliyetini belirgin biçimde düşürüyor.

Otomatik transfer panosu neden pazarlık konusu değil?

Jeneratörün en tehlikeli tarafı, şebeke ile aynı anda devreye girme ihtimalidir. Böyle bir durumda jeneratörün ürettiği enerji şebeke hattına geri basar ve o hatta çalışan dağıtım ekipleri için ölümcül tehlike yaratır. Ayrıca şebeke geri geldiğinde iki kaynağın çarpışması jeneratörü tahrip eder. Bunu önleyen şey, mekanik ve elektriksel olarak kilitlenmiş transfer panosudur. Prizden prize kablo çekerek yapılan “pratik” bağlantılar, hem yasa dışı hem de doğrudan can güvenliği sorunudur; böyle bir kurulumu hiçbir koşulda yapmıyoruz.

UPS ile jeneratör aynı şey değildir

İkisi birbirinin alternatifi değil, tamamlayıcısıdır. UPS anında devreye girer ama sınırlı süre taşır; jeneratör saniyeler sonra devreye girer ama yakıt oldukça çalışır. Doğru kurgu genellikle şudur: kritik elektronik yükler (sunucu, kasa, kamera kayıt cihazı, otomasyon panosu) UPS’ten beslenir; UPS’in girişi ise jeneratör destekli hattan gelir. Böylece kesinti anında hiçbir cihaz kapanmaz, jeneratör devreye girdiğinde UPS akülerini yeniden doldurmaya başlar.

Kurulumda dikkat ettiğimiz noktalar

• Egzoz ve havalandırma: jeneratör odasının hava alışı ve çıkışı, motor gücüne göre hesaplanır. Yetersiz havalandırma jeneratörü ilk yükte durdurur.
• Topraklama: jeneratörün kendi topraklama düzeni kurulur ve şebeke topraklamasıyla ilişkisi doğru tanımlanır.
• Gürültü ve komşuluk: yerleşim içindeki tesislerde kabinli model ve susturucu seçimi baştan planlanır.
• Yakıt: günlük tank kapasitesi, hedeflenen çalışma süresine göre belirlenir; yakıt hattı ve havalandırması güvenli biçimde çekilir.
• Yük altında test: devreye alma, boşta çalıştırmayla değil gerçek yük altında kesinti simüle edilerek yapılır.

Bakım olmadan yedek güç yoktur

Jeneratör, yılda bir kez ihtiyaç duyulan ama o bir kez mutlaka çalışması gereken bir cihazdır. Aylık kısa çalıştırma, akü şarj kontrolü, yakıt kalitesi ve yıllık yağ-filtre bakımı ihmal edildiğinde cihaz tam ihtiyaç anında devreye girmez. İşletme panosu bakım sözleşmemize jeneratör kontrolünü de dahil ediyoruz; böylece hem panonuz hem yedek gücünüz aynı takvimde izleniyor. Bu hizmette fiyat tesise göre tamamen değiştiği için ilk adım ücretsiz keşif ve kritik yük analizidir.